3D bir modeli teslim alırken en sık karşılaşılan kafa karışıklığı dosya formatıdır. Yanlış format, kusursuz bir modeli bile kullanılamaz hâle getirebilir. Bu rehberde en yaygın beş formatı ve her birinin ne zaman kullanılacağını sade biçimde açıklıyoruz.
Kısa yanıt
- OBJ — evrensel, statik modeller ve basit doku aktarımı için.
- FBX — animasyon, iskelet (rig) ve oyun motorları için.
- STL — 3D baskı için (yalnızca geometri, renk yok).
- glTF/GLB — web, WebGL ve gerçek zamanlı için “3D’nin JPEG’i”.
- USDZ — Apple ekosisteminde AR (iPhone/iPad) için.
OBJ ne zaman kullanılır?
OBJ, neredeyse her yazılımın açtığı evrensel bir formattır. Geometriyi ve temel UV/doku bilgisini taşır ama animasyon veya iskelet içermez. Statik bir ürün modelini farklı programlar arasında taşımak için idealdir. 3D ürün modelleme projelerinde sık kullanılır.
FBX ne zaman kullanılır?
FBX, geometrinin yanında animasyon, iskelet ve kamera verisini de taşır. Unity ve Unreal Engine’e model aktarırken standarttır. 3D karakter animasyonu gibi hareketli işlerde ilk tercihtir.
STL ne zaman kullanılır?
STL yalnızca yüzey geometrisini tanımlar; renk, doku veya malzeme içermez. Bu yüzden 3D baskının standart formatıdır. Bir nesneyi fiziksel olarak üretecekseniz STL (veya STEP) istersiniz.
glTF / GLB ne zaman kullanılır?
glTF, gerçek zamanlı ve web için tasarlanmış modern bir formattır; sıkıştırılmış, hızlı ve PBR malzemeleri destekler. Web sitenizde 3D ürün göstermek, metaverse ve WebXR içerikleri hazırlamak için idealdir. GLB, tüm varlıkları tek dosyada toplayan ikili sürümüdür.
USDZ ne zaman kullanılır?
USDZ, Apple’ın AR formatıdır. Bir kullanıcının iPhone’uyla ürünü kendi odasında AR olarak görmesini istiyorsanız USDZ gerekir. E-ticaret ve mobil AR deneyimlerinde kritik öneme sahiptir.
Tek modelden birden çok format
İyi haber: doğru kurgulanmış tek bir kaynak modelden, Blender ile ihtiyaç duyduğunuz tüm formatları üretebiliriz. Aynı ürünün web için hafif glTF, baskı için STL ve sinematik için yüksek çözünürlüklü sürümünü aynı proje içinde yönetiriz. Bunun temelini 3D modelleme nedir yazımızda anlattık.
Sık sorulan sorular
Hangi formatı istediğimi bilmiyorum, ne yapmalıyım? Sadece modeli nerede kullanacağınızı söyleyin (web, baskı, oyun, AR); doğru formatı biz belirleriz.
Formatı sonradan değiştirebilir miyiz? Evet. Kaynak dosyayı koruduğumuz için farklı formatlara yeniden çıktı almak mümkündür.
Projeniz için doğru format kurgusunu birlikte planlayalım: 3D Modelleme hizmetini inceleyin veya teklif alın.